چگونگی نام نهادن ایل بختیاری
واژه ی بختیاری از دو جزء «بخت» و «یاری» تشكیل شده است، در مورد علت نامگذاری آن نظرات گوناگونی ارائه شده است.سردار اسعد بختیاری، بختیاریها را منسوب به عزالدّوله بختیار می داند و می گوید:«ایل بختیاری جلیل، نسب شان به ملوك بویه كه ساسانی الاصلند می رسد و سرسلسله ی ایشان بختیار عزالدوله است زیرا كه قبل از عزالدوله بختیار، نامی در كتب نیست ممكن است در قدرت و سلطنت آل بویه جماعتی از كسـان ایشــان درایران پراكنده شدند.»(سردار اسعد ، 1383 : 7)اصلان غفاری مؤلف كتاب داستان «اسكندر و دارا» و مرحوم پژمان بختیاری واژه ی بختیاری را مشتق از كلمه باختر تاریخی می دانند كه در كتب تاریخی از جمله «تاریخ باستان» تألیف حسن پیرنیا آمده است، پژمان در این خصوص معتقد است:
«بختیاریها از قدیم ترین دوره های تاریخی و شاید پیش از آن همواره ساكن باختر بوده اند و نام خود را از آن مكان گرفته اند و چنانكه می دانیم باختر در اصل به معنی مغرب است و اینان هم در مغرب بوده اند نه در شرق . . . باختر یعنی سرزمین بختیاریان امروزی جایی بوده است بین عراق عرب، همدان و فارس و این همان منطقه ایست كه اكنون جایگاه ایلهای بختیاری است و نام آن طایفة باختر بوده كه با پس و پیش شدن حروف مبدل به بختیار گشته و در ادوار اسلامی با افزایش یاء نسبت بختیاری گردیده است.»( پژمان بختیاری ،1344 ،148 تا 151 )
اوژن بختیاری نیز عقیده دارد:«چون اسكندر بمرد و كشور ایران بین سلوكیه ها به طور ملوك الطوایفی تقسیم گردید و هر دسته ای از لشكر اسكندر به طرفی پراكنده شدند از جمله یك عده از یونانیها در جبال و صحاری فعلی بختیاری كه معقلی محكم داشت سكونت اختیار نمودند و چون ایرانیان به آنها می گفتند كه شما در فتح ایران هنری نكردید و بخت شما با شما یاری كرده است به اسم بختیاری معروف شده اند و رفته رفته این اسم برای آنها علم شد.»( اوژن بختیاری ،1345 )سـردار ظفـر در یادداشتهـای خود از قول جمعی و به عقیده خـود درباره ی وجه تسمیّه ی بختیاری چنین می نویسد.«طایفه بختیاروند كه حالیه آن را بهداروند می گویند و یكی از شعب هفت لنگ است كه مردمان دلیر بودند و اكنون به همان دلاوری باقی هستند شاید وقتی رشادت فوق العاده از آنها بروز كرد این ایل بزرگ را به اسم آنها نامیده اند و جز این دیگر سببی نمی توان حدس زد.»(سردار ظفر ، 1361 :4 )
به نظـر می رسد جایـگاه مهم طایفه ی بختیـاروند كه از جبل السماق وارد سرزمین لر بزرگ شدند، در عرصه های سیاسی و نظامی و نفوذ آنها بر طوایف و مناطق همجوار به تدریج سبب گردید تا نام این طایفه به همه ی طوایف ساكن در مناطق همجوار نیز اطلاق گردد كه با آنها مشتركات فرهنگی و زبانی و نژادی داشتند و جز بر كل اطلاق گردید و بختیاری نام عمومی همه ی طوایف گردید.برخی نیز می گویند شاه اسماعیل صفوی در یكی از جنگها سخت مورد حمله ی دشمنان قرار گرفت و نزدیك بود شكست بخورد. ناگهان جمعی از سواران بختیاری به كمك او شتافتند و دلیرانه با دشمن جنگیدند و دشمن مجبور به عزیمت شد. پادشاه از این پیشامد خوشحال گردید و گفت: امروز بخت یار من شد. نقل می كنند از آن روز به بعد ایل بختیاری بدین اسم معروف گردید.(سردار اسعد ، 1383 : 386)
بر اساس روایات متداول بین مردم، بختیاریها فرزند شخصی به نام بختیار یا بختك می باشند و بدین جهت است كه به آنان بختیاری می گویند.به نظر می رسد كه نظر اول انتساب به بختیاریها به عزالدوله بختیار و تعمیم نام طایفه ی بختیاروند به كل طوایف موسوم به بختیاری مقرون به صواب و قابل قبول است.
«بختیاریها از قدیم ترین دوره های تاریخی و شاید پیش از آن همواره ساكن باختر بوده اند و نام خود را از آن مكان گرفته اند و چنانكه می دانیم باختر در اصل به معنی مغرب است و اینان هم در مغرب بوده اند نه در شرق . . . باختر یعنی سرزمین بختیاریان امروزی جایی بوده است بین عراق عرب، همدان و فارس و این همان منطقه ایست كه اكنون جایگاه ایلهای بختیاری است و نام آن طایفة باختر بوده كه با پس و پیش شدن حروف مبدل به بختیار گشته و در ادوار اسلامی با افزایش یاء نسبت بختیاری گردیده است.»( پژمان بختیاری ،1344 ،148 تا 151 )
اوژن بختیاری نیز عقیده دارد:«چون اسكندر بمرد و كشور ایران بین سلوكیه ها به طور ملوك الطوایفی تقسیم گردید و هر دسته ای از لشكر اسكندر به طرفی پراكنده شدند از جمله یك عده از یونانیها در جبال و صحاری فعلی بختیاری كه معقلی محكم داشت سكونت اختیار نمودند و چون ایرانیان به آنها می گفتند كه شما در فتح ایران هنری نكردید و بخت شما با شما یاری كرده است به اسم بختیاری معروف شده اند و رفته رفته این اسم برای آنها علم شد.»( اوژن بختیاری ،1345 )سـردار ظفـر در یادداشتهـای خود از قول جمعی و به عقیده خـود درباره ی وجه تسمیّه ی بختیاری چنین می نویسد.«طایفه بختیاروند كه حالیه آن را بهداروند می گویند و یكی از شعب هفت لنگ است كه مردمان دلیر بودند و اكنون به همان دلاوری باقی هستند شاید وقتی رشادت فوق العاده از آنها بروز كرد این ایل بزرگ را به اسم آنها نامیده اند و جز این دیگر سببی نمی توان حدس زد.»(سردار ظفر ، 1361 :4 )
به نظـر می رسد جایـگاه مهم طایفه ی بختیـاروند كه از جبل السماق وارد سرزمین لر بزرگ شدند، در عرصه های سیاسی و نظامی و نفوذ آنها بر طوایف و مناطق همجوار به تدریج سبب گردید تا نام این طایفه به همه ی طوایف ساكن در مناطق همجوار نیز اطلاق گردد كه با آنها مشتركات فرهنگی و زبانی و نژادی داشتند و جز بر كل اطلاق گردید و بختیاری نام عمومی همه ی طوایف گردید.برخی نیز می گویند شاه اسماعیل صفوی در یكی از جنگها سخت مورد حمله ی دشمنان قرار گرفت و نزدیك بود شكست بخورد. ناگهان جمعی از سواران بختیاری به كمك او شتافتند و دلیرانه با دشمن جنگیدند و دشمن مجبور به عزیمت شد. پادشاه از این پیشامد خوشحال گردید و گفت: امروز بخت یار من شد. نقل می كنند از آن روز به بعد ایل بختیاری بدین اسم معروف گردید.(سردار اسعد ، 1383 : 386)
بر اساس روایات متداول بین مردم، بختیاریها فرزند شخصی به نام بختیار یا بختك می باشند و بدین جهت است كه به آنان بختیاری می گویند.به نظر می رسد كه نظر اول انتساب به بختیاریها به عزالدوله بختیار و تعمیم نام طایفه ی بختیاروند به كل طوایف موسوم به بختیاری مقرون به صواب و قابل قبول است.
+ نوشته شده در جمعه پانزدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 23:21 توسط منوچهربرون
|
این وبلاگ به انعکاس امور هنری ورسانه ایی از دیدگاه منوچهربرون می پردازد وهدفش بیشتر تحلیل ونقد وبررسی است